İş Güvencesi Nedir?
- By admin
İş güvencesi, çalışanların keyfi işten çıkarılmasını önlemeyi amaçlayan yasal bir koruma sistemidir. Türk Hukuku’nda iş güvencesi, 4857 sayılı İş Kanunu’nun 18 ve devamı maddeleri ile düzenlenmiştir. Bu sistem, hem işçinin geleceğini güvence altına alır hem de işverenin fesih sürecinde belirli kurallara uymasını zorunlu kılar.
1) İşten Çıkarma Serbestisinden İş Güvencesine Geçiş
4857 sayılı İş Kanunu yürürlüğe girmeden önce işverenler, işçilerin iş sözleşmesini diledikleri zaman, gerekçe göstermeksizin ve yalnızca bildirim süresine uyarak feshedebiliyordu. Ancak bu durum iş güvencesi sistemiyle sona erdi.
Yeni sistem ile birlikte:
Geçerli bir fesih nedeni gösterilmesi zorunlu hale geldi.
Fesih nedeninin işveren tarafından ispat edilmesi zorunlu kılındı.
İşten çıkarılan işçilere, işe iade hakkı ve iş güvencesi tazminatı gibi haklar tanındı.
2) İşe İade ve İş Güvencesi Tazminatı Hakkı
Eğer fesih işlemi geçerli bir nedene dayanmıyorsa, işçi;
İşe iade davası açabilir,
Mahkeme kararıyla işe başlatılmaması durumunda 4 ila 8 aylık brüt ücret tutarında iş güvencesi tazminatı talep edebilir,
Ayrıca en fazla 4 aya kadar boşta geçen sürelere ilişkin ücretini ve haklarını alabilir.
Bu haklar, işçinin geleceğine dair güvencesini artırmak, işsizlik endişesinden uzak çalışmasını sağlamak ve geçim kaynağı olan maaşını korumak amacıyla modern iş hukukunun temel unsurlarındandır.
Prof. Dr. Sarper Süzek’in ifadesiyle:
“İşçinin geleceğine güven duyması, sürekli olarak işini kaybetme ve dolayısıyla kendisinin ve ailesinin geçim kaynağı olan ücretinden yoksun kalma endişesinden uzak tutulması, modern iş hukukunun en temel araçları arasında yer alır.”
3) Her İşçi İş Güvencesinden Yararlanabilir mi?
Hayır. İş güvencesi hükümleri, her iş ilişkisine otomatik olarak uygulanmaz. Aşağıdaki koşulları sağlayan işçiler iş güvencesi kapsamında değerlendirilir:
İş Güvencesi Hükümlerinin Uygulanma Koşulları
İşçi, 4857 Sayılı İş Kanunu veya Basın İş Kanunu’na tabi olmalıdır.
İşyerinde en az 30 işçi çalışıyor olmalıdır.
İşçinin en az 6 aylık kıdemi bulunmalıdır.
İşçi, işveren vekili konumunda olmamalıdır.
Belirsiz süreli iş sözleşmesi, işveren tarafından feshedilmiş olmalıdır.